W piątek, dokładnie o 17:00 – symboliczna godzina „W” – uczestnicy powstania Warszawy byli upamiętnieni przed bazyliką St. Mary’s w Krakowie. Święta Msza dla ojczyzny była obchodzona w Bazylice, kierowana przez arcybiskupa Krakowa, Marek Jędraszewski.
Wśród osób uczęszczających do mszy byli duchowieństwo, weterani armii domowej, władze prowincji i gminy, członkowie parlamentu, przedstawiciele Instytutu National Remembrance, członkowie Korpusu Konsularnego oraz dowódcy usług jednolitej.
Rola Kościoła w trudnych czasach
W swoim przemówieniu arcybiskup odwołał się do myśli Świętego Jana Pawła II, stwierdzając, że prawdziwy naród to społeczność określona przez jedność kultury, języka i historii. Przypomniał sobie, w jaki sposób Polska znaleźła się prawie jednocześnie pod okupacją nazistowskich Niemiec i Związku Radzieckiego. W tym czasie podjęto starania o unicestwienie polskiej tożsamości poprzez planowane eksterminację inteligencji i tych, którzy ucieleśnili ducha narodu. W tym dramatycznym okresie kościół odegrał ważną rolę, podobnie jak wykształcenie podziemne. Poezja Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy i Karol Wojtyle (autor Pieśń ukrytego Bogamiędzy innymi) również rozkwitł.
Krytyka rządu: „Walczą z tożsamością naszego narodu”
Arcybiskup odwołał także słowa Jana Pawła II, które wydano 19 czerwca 1983 r. Podczas swojej pierwszej wizyty w Jasna Góra:
„Tutaj zawsze byliśmy wolni – w Jasna Góra, z naszą matką i królową. Tutaj nigdy się nie poddaliśmy. Tutaj przyciągnęliśmy siłę nie tylko po to, by przetrwać, ale do triumfu” powiedział wtedy Święty Ojciec.
„Musimy, drodzy siostry i bracia, spojrzeć na to, co dzieje się dzisiaj, kiedy zyskuje się wrażenie, że obecni władzy walczą z tożsamością naszego narodu” – podkreślił arcybiskup.
Wskazał na zmniejszenie edukacji religijnej i klas języków polskich w szkołach oraz wprowadzenie przedmiotu myląco nazwanego „edukacją zdrowotną”.
„Jak inaczej możemy opisać ograniczenie historii i lekcje języka polskiego w szkołach, bok największych dzieł literackich, ograniczenie edukacji religijnej-oraz wprowadzenie podmiotu pozornie ukierunkowanego, zmieniającego stopnie, w kierunku erozji-zarówno biologiczne i związane z tożsamością-mało dzieci i młodzież? Polscy żołnierze broniąc wschodniej granicy kraju, a dziś atakują przede wszystkim cywilne, dobrowolni członkowie ruchu obrony granicznej, którzy służą swojej ojczyźnie? ” – zapytał arcybiskup Krakowa.
