„Niech przebaczenie – dane i otrzymane – rozprzestrzeni się jak uzdrawiający balsam w każdym sercu. Niech przez oczyszczenie pamięci historycznej wszyscy będą gotowi przedłożyć to, co łączy, ponad to, co dzieli, aby wspólnie budować przyszłość opartą na wzajemnym szacunku, braterskiej współpracy i autentycznej solidarności.”– powiedział 25 lat temu we Lwowie papież Jan Paweł II podczas homilii wygłoszonej z okazji pielgrzymki na Ukrainę.
Za kilka dni minie 25 lat od pielgrzymki Papieża Jana Pawła II na Ukrainę. Była to pierwsza i jedyna pielgrzymka Ojca Świętego do wschodniego sąsiada Polski.
Ogromne znaczenie dla młodej państwowości ukraińskiej miała podróż apostolska Jana Pawła II na Ukrainę w 2001 roku.
„To dzięki obecności Jana Pawła II w Kijowie i we Lwowie wiele osób na całym świecie uświadomiło sobie, że istnieje w Europie taki kraj, jak niepodległa Ukraina”– przypomina Radio Watykańskie.
Ważnym wymiarem papieskiej pielgrzymki była także próba pojednania polsko-ukraińskiego i poprawy stosunków między Kościołami na Ukrainie.
Tak rolę Ojca Świętego po latach, w 2021 roku, dla Radia Watykańskiego opisał zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego abp Światosław Szewczuk:
„Jan Paweł II przybył na Ukrainę, aby uleczyć rany pamięci. Miał świadomość, że Europa, zwłaszcza Europa Wschodnia, pozostaje zraniona po II wojnie światowej. Rany te wciąż bolą i krwawią gdzieś w naszej pamięci i sumieniu. Pamiętam – działo się to na moich oczach – podczas liturgii beatyfikacyjnej 27 czerwca 2001 r. mój poprzednik kardynał Huzar oficjalnie prosił o przebaczenie wszystkich krzywd, jakie naród ukraiński wyrządził swoim sąsiadom na przestrzeni dziejów. To pojednanie i to przebaczenie, dane i otrzymane, jest balsamem, lekarstwem leczącym rany Europy”powiedział.
Na Ukrainie Papież Polak odprawił cztery nabożeństwa – dwa w obrządku łacińskim i dwa w obrządku bizantyjskim – w Kijowie i we Lwowie. Ogółem w mszach wzięło udział około 2 milionów Ukraińców.
„Przychodzę do was, drodzy obywatele Ukrainy, jako przyjaciel waszego szlachetnego narodu. Przychodzę jako brat w wierze, aby objąć wszystkich chrześcijan, którzy pośród najcięższych prób pozostali wierni Chrystusowi. Przychodzę z miłością, aby wszystkim synom i córkom tego narodu, wszystkich tradycji kulturowych i religijnych wyrazić mój szacunek i serdeczną przyjaźń”– powiedział Jan Paweł II podczas ceremonii powitania 23 czerwca 2001 roku.
Specjalna wiadomość: „Pozostańmy w jedności”
Szczególnie znaczącym momentem dla pojednania polsko-ukraińskiego była Msza św. odprawiona przez Papieża na lwowskim hipodromie 26 czerwca 2001 r. Według szacunków mediów wzięło w niej udział 500 000 wiernych.
Podczas nabożeństwa Jan Paweł II beatyfikował duchownych lwowskich – arcybiskupa Józefa Bilczewskiego i księdza Zygmunta Gorazdowskiego.
W homilii Papież Polak, opisując postać arcybiskupa metropolity lwowskiego Józefa Bilczewskiego, przypomniał, że „ten dobry i wierny sługa Pana, natchniony głęboką duchowością i nieustanną miłością, był kochany i szanowany przez wszystkich swoich współobywateli, bez względu na wyznanie, obrządek czy narodowość”.
„Jest jeszcze jedna okoliczność, której nie można przy tej okazji pominąć. Błogosławiony abp Bilczewski został konsekrowany przez kardynała Jana Puzynę, biskupa krakowskiego. Obok niego, jako współkonsekratorzy, stanęli bł. Józef Sebastian Pelczar, biskup przemyski i sługa Boży Andrzej Szeptycki, arcybiskup greckokatolicki”– powiedział Jan Paweł II.
„Czy to nie było wydarzenie niezwykłe? Duch Święty zgromadził trzech wielkich Pasterzy, z których dwóch zostało już ogłoszonych błogosławionymi, a trzeci – jeśli Bóg pozwoli – dostąpi tego w przyszłości. Ta ziemia naprawdę zasłużyła na to, aby zobaczyć ich razem, gdy dokonywali uroczystego aktu ustanowienia kolejnego następcy Apostołów. Zasłużyła na to, aby zobaczyć ich zjednoczonych. Ich jedność pozostaje znakiem i wezwaniem dla wiernych każdego ze swoich stad, którzy za ich przykładem mają budować komunię zagrożoną pamięcią wydarzeń z przeszłości i uprzedzeniami zrodzonymi z nacjonalizmu”dodał.
Papież zaapelował w tej sprawie „Nadszedł czas, aby odciąć się od bolesnej przeszłości”.
„Niech przebaczenie – dane i otrzymane – rozprzestrzeni się jak uzdrawiający balsam w każdym sercu. Niech przez oczyszczenie pamięci historycznej wszyscy będą gotowi przedłożyć to, co łączy, ponad to, co dzieli, aby wspólnie budować przyszłość opartą na wzajemnym szacunku, braterskiej współpracy i autentycznej solidarności.”powiedział.
Podkreślił, że biskupi Bilczewski, Pelczar i Szeptycki wzywają do wytrwania w jedności.
Następnego dnia Ojciec Święty odprawił we Lwowie Mszę św. w obrządku bizantyjskim, podczas której beatyfikował 28 męczenników Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. Spotkał się także z młodzieżą ukraińską w kościele Narodzenia Najświętszej Marii Panny w powiecie siczowskim.
