„Nie ma słów, które mogłyby wyrazić bogactwo życia, poświęcenia, odwagi i gotowości walki o wartości, jakie wykazało dziewięciu beatyfikowanych dzisiaj salezjanów” – powiedział Prezydent Karol Nawrocki podczas Mszy beatyfikacyjnej dziewięciu księży salezjanów w Sanktuarium św. Jana Pawła II w Krakowie.
Beatyfikacja dziewięciu salezjanów – męczenników II wojny światowej
W dniu dzisiejszym w Sanktuarium św. Jana Pawła II w Krakowie odbyła się Msza św. beatyfikacyjna za księży salezjanów: Jana Świerca, Ignacego Antonowicza, Ignacego Dobiasza, Karola Goldę, Franciszka Harazima, Franciszka Miśkę, Ludwika Mroczka, Włodzimierza Szembeka i Kazimierza Wojciechowskiego. Zginęli w latach 1941–1942 w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych Auschwitz i Dachau. Księża uznani zostali za ofiary prześladowań wojennych, zamordowani w odium fidei („z nienawiści do wiary”). Dekret uznający ich męczeństwo został zatwierdzony przez papieża Leona XIV w październiku 2025 r.
Prezydent RP Karol Nawrocki wygłosił przemówienie podczas Mszy beatyfikacyjnej.
„Nie ma słów, które mogłyby wyrazić bogactwo życia, poświęcenie, odwagę i gotowość do walki o wartości, jakie wykazało dziewięciu beatyfikowanych dzisiaj salezjanów” – stwierdził przewodniczący.
Nawrocki podkreślił, że uroczystość beatyfikacyjna jest świadectwem tego, co w praktyce oznaczają wartości chrześcijańskie: miłość, miłosierdzie, służba bliźniemu i gotowość do najwyższego poświęcenia.
„Jeśli ktoś nadal w to wątpi, powinien zapoznać się z biografiami dziewięciu dzisiaj beatyfikowanych salezjanów i przekonać się, co tak naprawdę oznaczają wartości chrześcijańskie: miłość, miłosierdzie, służba bliźniemu i gotowość do największych poświęceń w obliczu katastrofy drugiej wojny światowej” – podkreślił.
„Z myślą o Bogu wnieśli tyle dobra do naszej ukochanej ojczyzny”
Prezydent przypomniał, że salezjanie realizowali swoją misję na ziemiach polskich jeszcze w okresie, gdy Polski nie było na mapie Europy. Jak zauważył, czterech z dziewięciu beatyfikowanych księży urodziło się w XIX wieku, a wszystkich dziewięciu urodziło się przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości.
„Jestem głęboko wdzięczny tym męczennikom za to, że myśląc o Bogu, wnieśli tak wiele dobra do naszej umiłowanej ojczyzny. Chciałbym także podziękować salezjanom za wrażliwość, która wielokrotnie pomogła ocalić Rzeczpospolitą. To właśnie ta wrażliwość dała nam niezłomnego Prymasa Hlonda, który w obliczu dwóch totalitaryzmów stał się nie tylko głową Kościoła katolickiego, ale także źródłem nadziei dla cierpiącego narodu polskiego. Ta sama wrażliwość dała nam także największą postać XX wieku, Św. Jana Pawła II”,
– stwierdził Nawrocki.
Prezydent podkreślił, że „duch salezjański dał naszej ojczyźnie wspaniałych patronów i wybitne postacie w naszej historii”.
„Dziękuję i wyrażam wdzięczność, że dzisiaj ta sama wrażliwość, za pośrednictwem mojego kapelana o. prof. Jarosława Wąsowicza, zostaje wprowadzona do Pałacu Prezydenckiego i ubogaca mnie jako Prezydenta. Niech Cię Bóg błogosławi”
– oznajmiła głowa państwa.
W swoim przemówieniu prezydent odniósł się także do jednego z nowo beatyfikowanych księży:
„Jeden z dzisiaj beatyfikowanych, Karol Golda, człowiek urodzony w Tychach, który mówił czterema językami i stracił życie, bo wysłuchał spowiedzi niemieckiego esesmana, został zamordowany w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz. Miał życiowe motto.”
„Powtarzał: «Muszę wznieść się w górę». Wszyscy możemy postrzegać te słowa jako piękne wyznanie wiary, przypominające nam, że nasz czas na ziemi jest krótki. Jako historyk chciałbym jednak także powiedzieć, że ks. Słowa Karola posłużyły za swoistą szczepionkę przeciwko dwóm totalitarnym systemom tamtej epoki, które choć z pozoru różne, doskonale się rozumiały w walce z wiarą, religią i Bogiem. Dziękujemy im za przezwyciężenie systemu niemieckiego nazizmu poprzez wiarę, nadzieję, miłość, miłosierdzie i oddanie wartościom chrześcijańskim. Byli z nami wtedy i są z nami dzisiaj. Niech Bóg błogosławi Polsce”
– podsumował.
Przed Mszą św. Prezydent RP w towarzystwie wojskowej gwardii honorowej złożył wieńce przy sarkofagach zmarłego Prezydenta Lecha Kaczyńskiego i zmarłej Pierwszej Damy Marii Kaczyńskiej, a także przy grobie marszałka Józefa Piłsudskiego w krypcie pod Wieżą Srebrnych Dzwonów Katedry Wawelskiej.
Aresztowania, prześladowania i męczeństwo
23 maja 1941 r. gestapo aresztowało księży salezjanów zamieszkujących dom zakonny na krakowskich Dębnikach. Zabrano ich do więzienia Montelupich, a następnie w czerwcu przewieziono do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Wśród nich był ks. Jan Świerc (1877–1941), proboszcz parafii św. Stanisława Kostki w Krakowie i dyrektor miejscowej wspólnoty salezjańskiej, ks. Ignacy Antonowicz (1890–1941), ks. Ignacy Dobiasz (1880–1941), ks. Franciszek Harazim (1885–1941) i ks. Kazimierz Wojciechowski (1904–1941). Zginęli w wyniku brutalnych tortur w obozie w czerwcu i lipcu 1941 r.
Dziewięciu salezjanów należy do grupy 122 osób, których proces beatyfikacyjny został otwarty 17 września 2003 r. w ramach drugiego procesu beatyfikacyjnego polskich męczenników II wojny światowej. Faza diecezjalna zakończyła się w Pelplinie 24 maja 2011 roku, a następnie dokumentacja została przesłana do Kongregacji ds. Kanonizacyjnych w Rzymie.
W marcu 2023 r. konsultanci historyczni Dykasterii ds. Kanonizacyjnych wydali pozytywną opinię w sprawie ks. Jan Świerc i jego ośmiu towarzyszy, księża Bractwa Św. Franciszka Salezego, którzy zostali zamordowani w odium wiary„z nienawiści do wiary” w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych w latach 1941–1942.
