W górę

Ogłoszenie - I Wojewódzki konkurs plastyczno-literacki



List otwarty Pogotowia Flagowego do Polaków w sprawie Dobrej Flagi

 
Czy flagi w Twoim mieście są właściwie eksponowane?
Tak,
dobrze wyglądają nie mam zastrzeżeń
Nie,
flagi są oplątane i jest ich mało
Nie mam zdania,
nie interesuje mnie temat flag

Liczba głosów: 1999



Kordula specjalistyczne wyposażenie posesji

Pogotowie Bramowe

Pogotowie Parkingowe

Dobra Flaga - Sprzedaż

Piloty do bram

Artykuł

Trzy flagi Powiatu Łęczyckiego - Kłopoty z łęczycką hybrydą - część I

Krzysztof J. Guzek
Trzy flagi Powiatu Łęczyckiego:
I - „Kłopoty z łęczycką hybrydą”
II - „Dwie flagi powiatowe”
III - „Trzecia flaga powiatu”



Słowo wstępne

Rok 1999 wprowadził istotne zmiany w Polsce Samorządowej – w związku z trwającymi do dziesięciolecia przemianami ustrojowymi w Rzeczypospolitej został przywrócony do życia kolejny szczebel samorządów terytorialnych w postaci powiatów.

Tym samym samorządy powiatowe stanęły przez możliwością opracowania i ustanawiania swojej symboliki obejmującej herby, urzędowe pieczęci, flagi, chorągwie i insygnia samorządowej władzy.

Niniejsze opracowanie jest trzecią częścią obszerniejszej pracy poświęconej symbolice Powiatu Łęczyckiego, a mianowicie jednemu z rodzajów weksyliów – powiatowym flagom.

Dwie pierwsze części – jeszcze in statu nascendi – poświęcone są herbowi Powiatu Łęczyckiego, najważniejszemu symbolowi powiatowego samorządu, oraz urzędowym pieczęcią tegoż powiatu z łęczycka hybrydą czyli godłem powiatowego herbu; zaś kolejne części pracy zawierają rozważania nad chorągwią Powiatu Łęczyckiego, insygniami powiatowej władzy samorządowej i w końcu omówienie zasad i okoliczności używania powiatowej symboliki.

Opracowanie zatytułowane: „Trzy flagi Powiatu Łęczyckiego” składa się jakby z trzech rozdziałów:

- rozdziału pierwszego pt. „Kłopoty z łęczycką hybrydą”, zawierającego wprowadzenie do weksylologicznej problematyki;
- rozdziału drugiego pt. „Dwie flagi powiatowe”, omawiającego prace nad podstawowymi weksyliami jakimi są powiatowe flagi, oraz
- rozdziału trzeciego pt. „Trzecia flaga powiatu”, przedstawiające problemy konstrukcji flagi pionowej Łęczyckiego Powiatu.

Warto zauważyć, że poprawne opracowanie logicznie skonstruowanego zespołu samorządowych weksyliów flagowych wymaga wnikliwych badań oraz szerokiej bazy historycznych źródeł, zwłaszcza w takim przypadku jak Powiat Łęczycki, szczycący się swoimi niezwykle bogatymi i interesującymi dziejami.



Cz. I - Kłopoty z powiatowym herbem.

Odtworzenie w 1996 roku terytorialnych samorządów powiatowych [1] umożliwiło tymże samorządom uchwalanie własnej symboliki – herbów, flag., pieczęci urzędowych, insygniów władzy etc., oddając tą sferę stanowienia prawa lokalnego w wyłączne kompetencje powiatów.

Stosowny artykuł ustawy o samorządach powiatowych otrzymał następujące brzmienie:
„Art. 12. Do wyłącznej właściwości rady powiatu należy:
1) stanowienie aktów prawa miejscowego, w tym statutu powiatu; [...]
10) podejmowanie uchwał w sprawach herbu powiatu i flagi powiatu,

Na podstawie powyższej ustawowej delegacji w 1999 r. ówczesny starosta p. Wojciech Zdzierski podjął decyzję o rozpoczęciu szczegółowych prac nad herbem, pieczęciami urzędowymi i flagą Powiatu Łęczyckiego [2].

Zadanie nie było proste, gdyż w tym samym czasie odtworzony samorząd Województwa Łódzkiego [3] zaczął posługiwać się już w 1998 r. uchwalonym przez Radę Powiatu Łęczyckiego powiatowym herbem [4] i to pomimo publikacji uchwały herbowej w Urzędowym Dzienniku Urzędowym Dziennika Łódzkiego [5].


Herb Powiatu Łęczyckiego – załącznik nr 1 do uchwały herbowej z 1998 r.
Herb Powiatu Łęczyckiego – załącznik nr 1 do uchwały herbowej z 1998 r.

Nie bacząc zatem na stan prawny wojewódzki samorząd począł nieoficjalnie używać herbu Powiatu Łęczyckiego w różnych publikacjach [6], na swoich wizytówkach etc.


Periodyk „Kalejdoskop” z 2000 r. z używanym de iure caduco herbem Woj. Łódzkiego
Periodyk „Kalejdoskop” z 2000 r. z używanym de iure caduco herbem Woj. Łódzkiego
[egzemplarz w Arch. KJG]

Gwoli ścisłości historycznym faktom należy wspomnieć, iż wzór uchwalonego w 1988 r. herbu powiatu, jak również i używany de iure caduco przez Sejmik Woj. Łódzkiego tenże herb jako herb województwa, zostały skopiowane z wzoru tego herbu opracowanego i zamieszczonego w obszernej i bogato udokumentowanej pracy Stefana K. Kuczyńskiego stanowiącej historyczną monografię symboliki Powiatu Łęczyckiego [7].


Flaga samorządu Wojew. Łódzkiego wg projektu R. Bonisławskiego” z 2000 r. z używanym de iure caduco herbem Woj. Łódzkiego
Flaga samorządu Wojew. Łódzkiego wg projektu R. Bonisławskiego
[źródło: „Wiadomości Dnia” nr 256 z 1999 r.; egzemplarz w Arch. KJG]

Jednocześnie - zgodnie z pomysłem R. Bonisławskiego – herb ten wprowadzono również de iure caduco na złoto-czerwone [8] barwy Łodzi [9] tworząc w ten sposób flagę samorządu województwa Łódzkiego [10].

Komisja Heraldyczna MSWiA zaopiniowała jednak negatywnie przedstawiona przez Semik Woj. Łódzkiego koncepcję używania herbu powiatu jako herbu własnego [11].

Jak wspomniano wyżej projektant symboli Powiatu Łęczyckiego stanął przed trudnym dylematem – z jednej strony uchwalony w 1998 r. powiatowy herb bezwzględnie był przynależny powiatowemu samorządowi, który miał do niego zdecydowanie większe prawa [12], zaś z drugiej strony - nie była jeszcze negatywnej opinii Komisji Heraldycznej dotyczącej używania przez Sejmik Wojew. Łódzkiego herbu Powiatu Łęczyckiego; została ona wydana ona dopiero w 2000r.

W celu zabezpieczenia praw do powiatowego herbu na wniosek niżej podpisanego została przygotowana nowelizacja uchwały herbowej z 1988 r., w której wprowadzono poprawne blazonowanie herbu oraz jego ochronę prawną [13].

Należy podkreślić iż w nowelizacji z 2000 r. uchwały herbowej z 1988 r. pozostawiono bez zmian wzór herbu uchwalony w 1988 r. pozostając przy tego samego typu tarczy [14]; było to jakby dodatkowe zabezpieczenie przed używaniem przez wojewódzki sejmik dotychczasowego herbu.

Herb Powiatu Łęczyckiego wz. 1998 / 2000
Herb Powiatu Łęczyckiego wz. 1998 / 2000

Opracował Krzysztof J. Guzek
Member of The Heraldry Society of Scotland
Zduny k/Łowicza - „Minichówka” - w sierpniu A.D. 2014.

Przypisy

[1] ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r, o samorządzie powiatowym (Dz. U. 1998 Nr 91 poz. 578)
[2] prace w zakresie opracowania wzorów w/w powiatowych symboli, tj. wzorów herbu i flago zostały zlecone heraldykowi i weksylologowi Krzysztofowi J. Guzkowi, natomiast opracowanie powiatowej symboliki zostały powierzone znakomitemu grafikowi z Ozorkowa, p. Andrzejowi Andrzejewskiemu, twórcy pracowni „Andre” . Zlecenie prac nastąpiło po uchwaleniu w 1999 r. pełnego zespołu symboliki Powiatu Kutnowskiego, autorstwa Krzysztofa J. Guzka, obejmującego 11 uchwał Rady Powiatu Kutnowskiego wraz z załącznikami z wzorami wszystkich symboli (w sumie – 106 załączników !)
[3] Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, Dz.U. 1998 Nr 91 poz. 576
[4] Uchwała Nr 21/iv/98 Rady powiatu Łęczyckiego z dnia 28 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Herbu Powiatu Łęczyckiego; kopia w Arch. KJG
[5] Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z 1998 r. Nr 4, poz. 16
[6] Herb Powiatu Łęczyckiego został opublikowany jako herb Województwa Łódzkiego na stronie tytułowej periodyku „Kalejdoskop”. Na str. 2 tegoż periodyku został zamieszczony tekst pt. „Jak Wam się podoba ?” o następującej treści: „Projekt herbu Województwa Łódzkiego w tym kształcie został przedstawiony na sesji Sejmiku Wojewódzkiego w październiku ub. r. przez Ryszarda Bonisławskiego. I nie potkawszy się z przeciwnymi głosami, został przesłany do Komisji Heraldycznej w Warszawie decydującej *) o jego zatwierdzeniu. Musi on bowiem spełniać określone warunki. Prezentowany herb pochodzi z XIII wieku. W tamtym czasie nie było ich wiele, nasz przystawał do prestiżu i autorytetu władzy terenowej, którą sprawowali książęta kujawscy, a wśród Władysław Łokietek. Pytając naszych Czytelników „jak wam się podoba ?” chcemy po prostu sprowokować do myślenia. Herb powinien być prezentowany na barwach powiatu, a więc na czerwono- złotym tle, bowiem łączy Łódź z dzisiejszą tradycją regionu”. Tekst powyższej publikacji jak również i merytoryczną wiedzę p. R. Bonisławskiego można krótko skomentować: to wypociny heraldycznych dyletantów ! [*] uwaga KJG: wbrew cytowanemu tu twierdzeniu Komisja Heraldyczna nie miała i nie ma żadnych uprawnień władczych !]
[7] Kuczyński S.K.: „Pieczęcie i herby miasta Łęczycy i Powiatu Łęczyckiego”, TPN- Oddział w Łęczycy, Łęczyca 1864, s. 133-162.
[8] Nie ma w weksylologii flagowej „barwy złotej” ! To duży błąd weksylologiczny, bowiem w konstrukcji wzorów flag używa się barwy żółtej, która w heraldycznym kanonie zastępuje heraldyczny metal jakim jest złoto.
[9] Przyznanie się do użycia w konstrukcji flagi wojewódzkiej barw Miasta Łodzi jest kolejnym nadużyciem, gdyż takie barwy miasta zostały uchwalone już w 1988 r. ! To kolejny przykład zawłaszczenia cudzej symboliki, a zarazem dyletanckiej pracy !
[10] vide [s]: „Pól lew, pół orzeł w koronie. Wojewódzkie insygnia”, [dziennik] „Wiadomości Dnia”, nr 256 z 2 listopada 1999 r., s.1
[11] szerzej na ten temat [w]: Adamczewski M.: „W sprawie herbu Województwa Łódzkiego”, [w]: „Heraldyka i okolice”, Instytut Historii PAN, Wyd. DiG Warszawa 2002, s. 182-183
[12] ibidem, s.182
[13] Uchwała Nr 127/XVII/2000 Rady Powiatu Łęczyckiego w sprawie ustanowienia Herbu Powiatu Łęczyckiego (kopia w Arch. KJG). Punkt 5 tejże uchwały otrzymał brzmienie: „5. dodaje się $ 5 o następującej treści: > 4%. 1. Symbole Powiatu Łęczyckiego [...] są znakami prawnie chronionymi” [podkr. – KJG]
[14] Niektórzy heraldycy stawiali niżej podpisanemu zarzut, iż herb Powiatu Łęczyckiego nie jest umieszczony – zgodnie z zaleceniami I Krakowskiego Kolokwium Heraldycznego („Współczesna heraldyka samorządowa i jej problemy”, prac. zbior., Kraków 2000) - w tarczy typu hiszpańskiego. Passus tej treści zawiera „Opinia o projekcie herbu i pieczęciach Powiatu Łęczyckiego” Komisji Heraldycznej MSWiA (załącznik do: Uchwała Nr 264 – 178/0/2000/1 Komisji Heraldycznej z dnia 24 listopada 2000 r. w sprawie projektów herbu i pieczęci Powiatu Łęczyckiego), do w/w uchwały ex cathedra dołączono ponadto zasady wykreślania hiszpańskiej tarczy herbowej, zapewne jako pouczenie dla niżej podpisanego. Należy w tym miejscu zauważyć, iż: primo – zalecenia krakowskiego kolokwium maja jedynie charakter z a l e c e ń a nie obowiązującej wykładni oprawnej, zaś secundo: geometryczne zasady kreślenia tarczy typu hiszpańskiego były już ówczas znane niżej podpisanego co najmniej od kilkunastu lat !


Autor: Krzysztof J. Guzek
Data: 2014-09-06
Kategoria: Publikacje