W górę






  • Aktualności
 Zapraszamy wszystkich
 do dzielenia się z nami
 informacjami na flagowe  tematy. Napisz do nas...

 · Wyślij zdjęcie
 · Opublikuj artykuł
 · Weź udział w konkursie
 · Zagłosuj w sondzie
 · Działaj - Nie bądź BIERNY!



List otwarty Pogotowia Flagowego do Polaków w sprawie Dobrej Flagi

 
Czy flagi w Twoim mieście są właściwie eksponowane?
Tak,
dobrze wyglądają nie mam zastrzeżeń
Nie,
flagi są oplątane i jest ich mało
Nie mam zdania,
nie interesuje mnie temat flag

Liczba głosów: 1572


NIE dla Jednolitego Patentu Europejskiego

NIE
dla Jednolitego Patentu
Europejskiego


Kordula specjalistyczne wyposażenie posesji

Pogotowie Bramowe

Pogotowie Parkingowe

Dobra Flaga - Sprzedaż

Piloty do bram

Edukacja

Co każdy Polak powinien wiedzieć o swoich symbolach

Znaki Rzeczypospolitej Polskiej i Narodu Polskiego - herb Orzeł Biały, barwy biało-czerwone, hymn Mazurek Dąbrowskiego

Opracował: Tadeusz Jeziorowski

Dla wyrażenia treści symbolicznych określających suwerenność naszego państwa, posługujemy się w Rzeczypospolitej trzema znakami naczelnymi - herbem państwa, flagą państwową oraz hymnem państwowym. Dwa pierwsze, to znaki wizualne - herb oglądany jest w zbliżeniu, flaga na odległość, natomiast hymn - to znak dźwiękowy.

Herby, czyli ukształtowane według określonych reguł oznaki rodów, państw, miast itd., opisuje się stosując odpowiednią terminologię. Wyróżnia się dwie podstawowe części herbu: tarczę (jej powierzchnię nazywamy polem) oraz godło (znak w polu tarczy). Dlatego współczesne polskie słowniki i encyklopedie identyfikując pojęcie godła państwowego z wyobrażeniem orła białego w czerwonym polu zawierają błąd merytoryczny, bowiem utożsamiają w ten sposób godło, czyli tylko części herbu, z samym herbem. Niestety, ten sam błąd zawiera aktualna ustawa z dnia 9 lutego 1990 r. o zmianie przepisów o godle, barwach i hymnie RP, którą wprowadzono na powrót wizerunek orła białego ze złotą koroną na głowie. Co więcej, także zapis art. 28 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w brzmieniu: „Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu” - jest niepoprawny.

Druga istotna uwaga dotyczy nazwy herbu Polski. Tylko heraldyka polska nazywa herby. Rycerskie (szlacheckie), to przykładowo - Jastrzębiec, Leliwa, Wieniawa, itd., a herb Polski, to - Orzeł Biały. Pod tą nazwą pisaną zawsze z użyciem wielkich liter, rozumiemy wyłącznie wizerunek orła białego ze złotą koroną na głowie zwróconej w prawo, z rozwiniętymi skrzydłami, z dziobem i szponami złotymi, umieszczony w czerwonym polu tarczy.

Geneza orła polskiego nie została dotąd wyjaśniona, dyskutowane jest również jego najstarsze występowanie w źródłach jako znaku Polaków, a także pierwsze, jeszcze przed heraldyczne, przedstawienia na monetach i pieczęciach. W dobie heraldycznej, kiedy na zachodzie Europy różne godła poddawane odpowiedniej stylizacji przekształciły się ostatecznie w znaki herbowe, na ich wzór w 20. i 30. latach XIII wieku znak orła został przyjęty przez książąt piastowskich niemal wszystkich linii - śląskich, małopolskich, wielkopolskich i kujawskich, na końcu mazowieckich. Przyjęcie przez piastowskich książąt orła, jako godła osobistego rodowego, choć w odmiennych barwach (czarny - na Dolnym Śląsku, złoty na Górnym Śląsku, biały w Wielkopolsce, Małopolsce i na Mazowszu), podtrzymywało świadomość pochodzenia ze wspólnego pnia. Przypominało także o jednolitym niegdyś obszarze dawnego władztwa pierwszych Piastów, za którego symboliczny znak identyfikujący to państwo uznano orła białego w złotej koronie w polu czerwonym.

Koronacja Przemysła II w 1295 r. w Gnieźnie, historycznym miejscu koronacyjnym królów polskich, i przyjęcie przez niego tytułu królewskiego, miało wymowę ogólnopolską - było restytucją Królestwa Polskiego. Na sporządzonej na koronację pieczęci Przemysł umieścił herb Orzeł Biały. Napis w otoku tej pieczęci zawiera niecodzienną treść: „sam Wszechmocny zwrócił zwycięskie znaki Polakom”. To symboliczne przesłanie jest jednocześnie świadectwem świadomości wśród ówczesnych Polaków starożytności swego godła. Skoro zostało ono zwrócone, to istniało wcześniej. Mamy więc jedyne w swoim rodzaju źródło o niepodważalnym znaczeniu, potwierdzające dawność naszego znaku państwowego. Z kolei wizerunek Orła Białego z pieczęci królewskiej Przemysła II jest najstarszym wyobrażeniem już w pełni ukształtowanego tego herbu. Państwo polskie posiada zatem jeden z najstarszych w świecie herbów, który - poza krótkim epizodem PRL, kiedy Orła pozbawiono korony - nie został zmieniony przez przeszło 700 lat.

Zmieniały się tylko kształty tarczy herbowej i samego Orła, podlegając zmiennym w czasie tendencjom artystycznym. Korona na głowie Orła tak, jak początkowo korona królów polskich, była pierwotnie otwarta. Zamknięcie kabłąkami i zwieńczenie jabłkiem z krzyżem uzyskała w czasach Jana Olbrachta i taką zdobiono odtąd tarczę herbową z Orłem. Natomiast na głowie Orła korona zamknięta, choć zaczęła się sporadycznie pojawiać za Zygmunta Augusta, na pieczęciach państwa - a więc w herbie oficjalnym - wystąpiła dopiero za panowania Stanisława Augusta.

Ostatni Jagiellonowie wprowadzili heraldyczny zwyczaj łączenia znaku Orła z osobistym monogramem królewskim wiązanym na piersiach Orła. Np. Zygmunt Stary zdobił Orła złotą literą „S” od łacińskiego brzmienia swego imienia Sigismundus; dziś ten znak jest godłem Senatu Rzeczypospolitej. Przedstawienia Orła z monogramem królewskim nigdy jednak nie trafiły do oficjalnego herbu państwa. Królowie elekcyjni zamienili ten zwyczaj na kładzenie na piersi Orła tarczy ze swoim herbem rodzinnym.

Po zawiązaniu unii polsko-litewskiej Orzeł Biały zawsze był herbem Korony, jak potocznie nazywano Polskę, odpowiednikiem Pogoni Wielkiego Księstwa Litewskiego, herbu przedstawiającego w polu czerwonym białego rycerza z wzniesionym mieczem na białym koniu. Z kolei przemienne wyobrażenie obu herbów na tarczy czteropolowej, było herbem symbolizującym oba równorzędne człony Rzeczypospolitej. Herb ten występował do końca istnienia państwa polskiego. W dobie królów elekcyjnych do herbu czteropolowego dodawano tarczę środkową z herbem panującego. Tylko Wazowie zwielokrotnili herb do dziewięciu pól, poprzez nałożenie na tarczę z Orłami i Pogonią tarcz z herbami szwedzkimi i z rodowym, wazowskim Snopkiem w środku.

Wraz z upadkiem państwa polskiego w 1795 r. Orzeł Biały stracił samodzielny byt. Powrócił na krótko do dwupolowego herbu państwowego Księstwa Warszawskiego, zajmując w nim miejsce obok herbu saskiego. W Królestwie Polskim pod berłem carów rosyjskich Orzeł Biały przedstawiany był na piersiach czarnego, dwugłowego orła rosyjskiego, skąd po upadku Powstania Listopadowego przeniesiono go na jego prawe skrzydło. Przetrwał tam do upadku Rosji carskiej. Z części Polski przyznanej Prusom utworzono Wielkie Księstwo Poznańskie, którego herbem był czarny orzeł pruski z Orłem Białym na piersi. I to wyobrażenie przetrwało do upadku monarchii pruskiej.

Po wybuchu Powstania Listopadowego odrzucono urzędowy herb Królestwa z orłem rosyjskim, a Rząd Narodowy wprowadził nowy herb przedstawiający na tarczy dwudzielnej Orła Białego z Pogonią litewską, na znak powstania w celu odzyskania całej Polski, w dawnych granicach Rzeczypospolitej. Krótkotrwałe powstanie krakowskie z 1846 r. przyniosło nową odmianę herbu polskiego. Był nim sam Orzeł Biały trzymający w szponach wieniec dębowy i laurowy. W kolejnym powstaniu - wielkopolskim (1848 r.), Komitet Narodowy Centralny stojący na jego czele w nawiązaniu do herbu z 1831 r. wprowadził ponownie tarczę dwudzielną, z Orłem i Pogonią, ale tę przedstawiono w polu błękitnym. Ostatnią wersję polskiego herbu państwowego przed odzyskaniem niepodległości, ustanowiono w Powstaniu Styczniowym. Rząd Narodowy w 1863 r. przepisał herb, który pod koroną jagiellońską, symbolem jednej, wspólnej Rzeczpospolitej, przedstawiał trzy znaki dobrowolnie złączonych ludów: Orła Polaków, Pogoń Litwinów i św. Michała Archanioła Rusinów. Wszystkie godła winny były być przedstawiane zgodnie z ich tradycją heraldyczną w polach czerwonych, upowszechnił się jednak wzór z barwami pól czerwonym, błękitnym i białym.

Po odzyskaniu niepodległości Sejm Ustawodawczy przywrócił w 1919 r. jako herb państwowy Orła Białego. W nawiązaniu do ostatniego okresu państwowości polskiej, Orłowi nadano stylizację z czasów króla Stanisława Augusta (z symbolem suwerenności - koroną zamkniętą zwieńczoną krzyżem). W 1927 r. rozporządzenie Prezydenta RP zmieniło jego stylizację, z zamianą korony na otwartą. Ten wizerunek przetrwał na obczyźnie do 1956 r., w którym dekretem Prezydenta RP na uchodźstwie koronę ponownie zamknięto. W PRL zachowano wizerunek Orła z roku 1927 r., pozbawiając go ze względów ideologicznych korony. Jej przywrócenie w kształcie z roku 1927 r. nastąpiło wraz z przywróceniem Rzeczpospolitej Polskiej. Oficjalny wzór obecnego herbu Orzeł Biały pochodzi z 1990 r.

Flaga państwowa to znak złożony z barw narodowych - dwa równoległe pasy równej długości, górny biały od herbowego Orła, dolny czerwony od barwy pola jego tarczy. Pojęcie flagi polskiej występuje dopiero od przełomu XIX/XX w. W dawnej Rzeczpospolitej używano chorągwi państwowej heraldycznej, czyli czerwonej z wizerunkiem Orła Białego. Barwy biało-czerwone pojawiały się sporadycznie, jako znak nieoficjalny, w II połowie XVIII w. oraz w czasach Księstwa Warszawskiego z tym, że upinane były w kolistą kokardę, noszoną jako znak w Wojsku Polskim na nakryciach głowy. Oficjalnie taką kokardę biało-czerwoną utworzoną od bieli Orła i Pogoni litewskiej oraz czerwieni ich pól, wprowadził jako barwy narodowe Sejm powstańczy w 1831 r. Państwo polskie ma zatem jedne z najstarszych w świecie zdefiniowane barwy narodowe. Flagę biało-czerwoną oraz drugą, z herbem państwowym na białym pasie, przeznaczoną wyłącznie dla przedstawicielstw dyplomatycznych państwa i jako handlową banderę morską, wprowadził Sejm Ustawodawczy w 1919 r. Także i dziś używane są w Rzeczpospolitej Polskiej te dwie flagi państwowe, ale ustawa ściśle definiuje podmioty uprawnione do używania flagi z herbem. Nie jest ona dopuszczona do użytku prywatnego.

Hymn państwowy Mazurek Dąbrowskiego, to najmłodszy z naszych znaków. Jego melodia uznawana jest przez muzykologów za anonimową, natomiast słowa napisał Józef Wybicki w 1797 r. w Reggio nell'Emilia we Włoszech, dla żołnierzy Legionów Polskich formowanych przez gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Pierwotnie nosił nazwę „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”, a słowa pierwszej zwrotki brzmiały „Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy. Co nam obca moc wydarła, szablą odbijemy.” Od czasów Powstania Listopadowego „Pieśń Legionów” uznawano za pieśń narodową, a od zarania niepodległości w 1918r. wykonywano ją jako hymn polski. W takim charakterze Mazurka Dąbrowskiego grano od początku w odrodzonym Wojsku Polskim. Unormowano to dwoma rozkazami Ministra Spraw Wojskowych z marca i listopada 1921 r. - „Oddawanie honorów przy odgrywaniu (Mazurka Dąbrowskiego) i hymnów państw sprzymierzonych” i „Wykonywanie Hymnu Narodowego podczas uroczystości wojskowych”. Dopiero w 1926 r. Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wydało okólnik do kuratoriów okręgów szkolnych podając tekst i nuty hymnu, z kolei Minister Spraw Wewnętrznych wysłał w 1927 r. okólnik do wojewodów z obowiązującym brzmieniem jednej zwrotki i refrenu tekstu ustalonego przez komisję MWRiOP, na koniec Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego ustalił okólnikiem do kuratoriów z tego samego roku akompaniament fortepianowy oraz podkład harmoniczny hymnu. Do konstytucji wpisano Mazurek Dąbrowskiego jako hymn dopiero w PRL w 1976 r., stąd zapis o nim pojawił się w ustawie z 1980 r. o godle, barwach i hymnie PRL. Na mocy Małej Konstytucji z 1992 r. utrzymany został zapis o Mazurku Dąbrowskiego jako o hymnie Rzeczypospolitej Polskiej, a potwierdziła to Konstytucja RP z 1997 r.

Opracował: Tadeusz Jeziorowski
Informacja o wynikach kontroli używania symboli państwowych przez organy administracji publicznej.
Nr ewid. 76/2005/D/04/505/WSK Departament Strategii Kontrolnej
Warszawa kwiecień 2005r.